Wat zijn de regels van airhockey?

Airhockey is een van de snelste tafelspellen die er zijn. Of je nu voor het eerst achter een airhockeytafel staat of al jaren speelt, het scheelt veel discussie als je de regels kent. De kern is eenvoudig: twee spelers proberen de puck met hun pusher, ook wel mallet of striker genoemd, in het doel van de tegenstander te schieten en verdedigen tegelijk hun eigen doel. Wie als eerste zeven punten scoort, wint het spel.

De officiële regels komen van de Amerikaanse airhockeybond USAA. Die worden wereldwijd op toernooien gebruikt en vormen ook de basis voor het spel thuis, in de horeca en op school. In dit artikel lopen we ze stap voor stap door: de basisregels, de overtredingen, de zevensecondenregel en de tips waarmee je echt beter wordt.

Wat zijn de basisregels van airhockey?

De basisregels zijn kort samen te vatten. Elke speler staat aan één kant van de tafel en speelt de puck met één pusher tegelijk. Wie als eerste zeven punten heeft, wint het spel. Elk doelpunt telt voor één punt, ongeacht hoe de puck erin gaat. In een officiële wedstrijd worden meerdere spellen achter elkaar gespeeld en wisselen de spelers na elk spel van tafelkant.

Verder gelden deze uitgangspunten:

• Je speelt de puck alleen aan jouw kant van de middellijn. Raakt de puck de middellijn zelf, dan mogen beide spelers hem spelen.
• Je mag de puck met elk deel van je pusher raken, maar er mag maar één pusher tegelijk op het speelveld staan.
• Er is altijd maar één puck in het spel.
• De speler tegen wie gescoord is, krijgt de puck voor de volgende inzet.
• Na een tegendoelpunt heb je tien seconden om de puck uit het doel te halen en weer in het spel te brengen.
• Elke speler mag per spel één time-out nemen van maximaal tien seconden, en alleen als hij de puck heeft of de puck niet in het spel is.

Hoe verloopt een airhockeywedstrijd van begin tot eind?

Voor de eerste puck gaat de luchtstroom aan, zodat de puck vrijwel wrijvingsloos over het speelveld zweeft. Wil je weten wat daar technisch gebeurt, lees dan hoe een airhockeytafel werkt.

Een officiële wedstrijd begint met een toss om de tafelkant te bepalen, gevolgd door een face-off. Bij een face-off legt de scheidsrechter de puck midden op de tafel. Beide spelers mogen tot vlak bij de puck naderen, maar je pusher mag de middellijn niet raken voordat de scheidsrechter loslaat. Wie als eerste scoort of als eerste onbetwist balbezit pakt, wint de face-off.

Daarna wisselt het balbezit doorlopend. Zodra de puck jouw helft in komt en daar blijft, ben jij aan zet. Na elk doelpunt krijgt de speler die het tegendoelpunt kreeg de puck. Dat gaat door tot iemand zeven punten heeft. Een wedstrijd bestaat meestal uit meerdere spellen: wie vier spellen wint, wint de set. Op munttafels in de horeca wordt vaak met een tijdslimiet of een vast aantal pucks gespeeld in plaats van tot zeven punten. Dat is een instelling van de tafel, geen officiële regel.

Wat mag je wel en niet doen tijdens airhockey?

Toegestaan is: de puck raken met elk deel van je pusher, je eigen doel verdedigen, en vanuit elke hoek schieten, ook via de banden. De pusher optillen en de puck slaan mag ook.

Niet toegestaan is het onderstaande. De straf op een gewone overtreding is steeds dezelfde: je raakt de puck kwijt aan je tegenstander.

• Toppen. Je pusher boven op de puck zetten om hem stil te leggen. Dat mag op geen enkel moment, ook niet vlak voor een inzet. Kantel je je pusher bij het raken van de puck verder dan ongeveer veertig graden, dan kan dat al als toppen worden gezien.
• Palming. De puck aanraken met je hand, arm, lichaam of kleding.
• De zevensecondenregel overschrijden. Zie hieronder.
• Je pusher volledig over de middellijn brengen.
• Je pusher loslaten terwijl de puck in het spel is.
• De puck er aanvallend af slaan. Sla je de puck met een aanvallende beweging van de tafel, dan ben jij de puck kwijt. Vliegt de puck van de tafel doordat een verdediger hem blokkeert of zijwaarts wegtikt, dan blijft het balbezit bij de aanvaller.
• Vertragen of praten om je tegenstander af te leiden.

Eén overtreding kent een zwaardere straf: goaltending. Raak je de puck met je hand terwijl die rechtstreeks op weg is naar je doel, dan volgt een technische fout. Je tegenstander krijgt dan een vrij schot op je onverdedigde doel.

Hoe werkt de zevensecondenregel bij airhockey?

Zodra de puck jouw helft in komt en daar blijft liggen, heb je zeven seconden om een schot te maken dat de middellijn passeert. Lukt dat niet, dan is het een overtreding en gaat de puck naar je tegenstander. Tolt de puck op zijn kant, dan wordt de telling stilgezet tot hij plat ligt.

De regel voorkomt eindeloos wachten en maakt het spel meteen een stuk spannender. Ook zonder scheidsrechter is hij de moeite waard: hardop tot zeven tellen werkt thuis, op kantoor of in de kantine prima.

Veelgemaakte fouten en misverstanden

Het hardnekkigste misverstand gaat over de middellijn. Je pusher mág de andere helft raken. Hij mag alleen nooit volledig over de middellijn komen, ook niet in de doorzwaai na een schot, en nooit verder dan zijn eigen diameter. Raken twee pushers elkaar terwijl jouw pusher maar gedeeltelijk over de lijn steekt, dan is dat geen overtreding.

Twee andere punten gaan vaak mis. Ten eerste: maak je een overtreding en scoort je tegenstander in diezelfde actie, dan telt het doelpunt gewoon en vervalt de straf. Ten tweede: heeft je tegenstander na een top- of middellijnfout meteen zelf de puck, dan wordt het spel niet stilgelegd.

Met hoeveel spelers speel je airhockey?

De officiële regels gaan uit van twee spelers, één aan elke kant van de tafel, elk met één pusher. Op een grote tafel kun je ook twee tegen twee spelen. De Heemskerk Parthenon 8ft is daarop gebouwd: het speelveld van 220 x 110 cm biedt aan elke kant ruimte voor twee spelers, dus voor 2 tot 4 spelers tegelijk. Op een 7ft-tafel zoals de Coliseum Metal, met een speelveld van 200 x 100 cm, speel je één tegen één.

Speel je dubbel, spreek dan vooraf af wie verdedigt en wie aanvalt, en houd je aan dezelfde regels: per kant één pusher tegelijk op de puck, nooit volledig over de middellijn en binnen zeven seconden schieten. Met een grotere groep werkt een toernooi met afvalrondes het best: de winnaar blijft staan, de volgende speler neemt het van de verliezer over.

Mag je de puck vangen bij airhockey?

Nee. Je mag de puck niet vangen, oppakken of met je hand tegenhouden. Dat valt onder palming en kost je het balbezit. Ligt de puck stil aan jouw kant, dan speel je hem met je pusher, niet met je hand. Alleen wanneer de puck van de tafel is gevallen of na een doelpunt uit het doel komt, pak je hem met de hand om hem opnieuw in te zetten.

Ook de puck met je pusher klemmen of erbovenop leggen om hem op te vangen is verboden. Dat heet toppen, zoals hierboven beschreven.

Hoe houd je de score bij op een Heemskerk-tafel?

Een spel gaat tot zeven punten, en hoe je die bijhoudt verschilt per model. De Parthenon 7ft en 8ft hebben een digitaal scorebord dat elk doelpunt direct registreert; de puck valt in het doel, het punt staat op het bord. Op de Coliseum Metal houd je de stand bij met een handmatige teller aan de tafel: na elk doelpunt draai je de teller een stand verder. Die maakt geen geluid, wat op kantoor of in een klaslokaal prettig is. Heeft je tafel geen teller, houd de stand dan hardop bij.

Bij een handmatige teller spreek je vooraf af wie hem bijwerkt, zodat er geen discussie ontstaat over de stand.

Wat zijn de officiële afmetingen van een airhockeytafel?

Op toernooien wordt gespeeld op tafels van 8 voet, ongeveer 2,44 meter lang. De doelen aan beide korte zijden zijn identiek en het speelveld is voorzien van fijne luchtgaatjes waardoor de puck zweeft. Kleinere formaten zijn prima voor recreatief spel, maar geven een ander spelbeeld: de middellijn ligt dichterbij en verdedigen is er eenvoudiger. Welke maat bij jouw ruimte past, lees je op de pagina over de juiste afmeting van een airhockeytafel.

Voor serieus spel telt de luchtstroom net zo zwaar als de maat. Een te zwakke motor of dichtgeslibde gaatjes laten de puck haperen, en dan klopt geen enkele regel meer: de zevensecondenregel wordt onhaalbaar en bankschoten komen niet aan. Op onze professionele airhockeytafels is de motor daarom op continu spel berekend.

Hoe verbeter je je airhockeytechniek en strategie?

Je techniek verbeter je door op drie dingen te letten: de grip op je pusher, je verdedigingspositie en variatie in je schoten. Houd je pusher licht vast met je vingertoppen, niet met je hele hand. Zo reageer je sneller op inkomende pucks en heb je meer controle over je aanval. Een versleten viltje onder je pusher remt af, dus vervang dat op tijd.

Verdediging en aanval in balans

Een goede verdedigingspositie is het halve werk. Houd je pusher voor je doel zolang de puck aan de kant van je tegenstander is. De meest gebruikte houding is de driehoeksverdediging: je pusher staat iets vóór het midden van je doel, zodat je snel naar links of rechts kunt bewegen.

Bij het aanvallen loont het om te verrassen. Combineer directe schoten met bankschoten via de zijkant van de tafel: die zijn moeilijker te lezen omdat de puck uit een onverwachte hoek komt. Oefen ook met tempowisselingen. Rustig opbouwen en dan ineens uitvallen werkt goed, zeker omdat je toch binnen zeven seconden moet schieten.

Oefen regelmatig en analyseer je spel

Net als bij elk ander spel geldt: hoe vaker je speelt, hoe beter je wordt. Denk na elke sessie kort na over wat goed ging en wat beter kan. Speel tegen verschillende tegenstanders, want iedereen heeft een andere speelstijl. Dat dwingt je om flexibel te blijven en je strategie aan te passen.

Hoe houd je je pusher vast?

Pak de pusher losjes vast, met je vingers rond de handgreep en je vingertoppen dicht bij het speelveld. Veel beginners knijpen de pusher te hard vast, waardoor hun pols stijf wordt en ze trager reageren. Houd je elleboog licht gebogen en laat de pusher altijd vlak op het speelveld glijden. Kantelt hij, dan raak je de puck onzuiver en loop je het risico op toppen.

Kun je in je eentje airhockey spelen?

Een echt potje speel je met twee, maar alleen oefenen kan prima. Speel de puck tegen de zijband en vang hem met je pusher op als hij terugkomt, eerst rustig en daarna steeds sneller. Oefen ook bankschoten op een vast punt aan de overkant en je verdedigingshouding voor je eigen doel. Zet de luchtmotor aan, want zonder luchtkussen glijdt de puck niet zoals in het spel.

Veelgestelde vragen over de regels van airhockey

Hoeveel punten heb je nodig om een spel airhockey te winnen?

Zeven punten. Elk doelpunt telt voor één punt. In een officiële wedstrijd speel je meerdere spellen achter elkaar en win je de set met vier gewonnen spellen.

Mag je met je pusher over de middellijn bij airhockey?

Gedeeltelijk wel, volledig niet. Je pusher mag over de middellijn uitsteken, maar nooit verder dan zijn eigen diameter en nooit helemaal, ook niet in de doorzwaai. Doe je dat wel, dan gaat de puck naar je tegenstander.

Wat gebeurt er als de puck van de airhockeytafel valt?

Sla je de puck er met een aanvallende beweging af, dan ben jij de puck kwijt. Vliegt de puck eraf doordat de verdediger hem blokkeert of zijwaarts wegtikt, dan houdt de aanvaller het balbezit.

Mag je de puck stilleggen met je pusher?

Nee. Je pusher boven op de puck zetten heet toppen en is op elk moment verboden. De straf is verlies van balbezit.

Mag je de puck met je hand aanraken bij airhockey?

Nee. Raakt de puck je hand, arm, lichaam of kleding, dan is dat palming en verlies je de puck. Gebeurt het terwijl de puck rechtstreeks op je doel af gaat, dan is het goaltending en krijgt je tegenstander een vrij schot op je open doel.

Hoe lang mag je de puck houden bij airhockey?

Zeven seconden. De telling begint zodra de puck jouw helft in komt en daar blijft. Binnen die tijd moet je een schot maken dat de middellijn passeert.

Met hoeveel personen kun je airhockey spelen?

Met twee, één tegen één. Op een 8ft-tafel zoals de Heemskerk Parthenon 8ft kun je ook met vier spelers spelen, twee aan elke kant.

Mag je de puck vangen bij airhockey?

Nee. De puck vangen of met je hand tegenhouden is palming en kost je het balbezit. Alleen na een doelpunt of als de puck van de tafel is gevallen pak je hem op om hem opnieuw in te zetten.

Kun je airhockey alleen spelen?

Een wedstrijd niet, oefenen wel. Speel de puck tegen de banden en vang hem op met je pusher om je reactiesnelheid en bankschoten te trainen.

Download de spelregels van airhockey

Wil je de regels bij de tafel hebben? We hebben de spelregels voor recreatief airhockey op één blad gezet: scoren, de middellijn, de zevensecondenregel, de fouten en de time-out, gebaseerd op de regels van de USAA.

De PDF is gratis te downloaden. Je mag het blad vrij printen en delen, bijvoorbeeld in je kantine, clubhuis of gameroom.

Hoe Heemskerk helpt met airhockey

Heemskerk levert speeltafels sinds 1939 en airhockey hoort daar al decennia bij. Wij leveren aan bedrijven, scholen, horeca, vakantieparken en particulieren, en zien daardoor precies wat er in de praktijk gebeurt met een tafel die dagelijks gebruikt wordt.

Wat dat concreet oplevert:

• Airhockeytafels van compact tot 8 voet, het formaat waarop ook toernooien gespeeld worden.
• De luchtmotor is een los leverbaar onderdeel per modelserie. Een tafel met een versleten motor gaat dus niet weg, die krijgt een nieuwe.
• Slijtdelen zoals pucks, pushers en losse viltjes blijven gewoon leverbaar.
• Tafels worden in onze eigen werkplaats afgemonteerd en speelklaar geleverd met onze eigen montage- en bezorgdienst.
• Wil je de tafel in je eigen huisstijl, dan kan dat met een airhockeytafel met logo.

Twijfel je welk model bij jouw ruimte en gebruiksintensiteit past? Neem gerust contact op, dan denken we mee.