Hoe onderhoud je een sjoelbak?
Vaak moet je naar zolder lopen als je een potje wil sjoelen. De sjoelbak krijgt meestal een plekje in huis, waar je niet zoveel komt.
Hoe vervelend is het, als je er dan achter komt dat het hout is kromgetrokken, of dat de sjoelstenen niet meer lekker door de sjoelbak glijden. Geen paniek, want met deze handige Heemskerk tips kun je dit voorkomen en zorg je ervoor dat je sjoelbak op de juiste manier wordt onderhouden.
Hoe belangrijk is een stabiele temperatuur voor je sjoelbak?
Sjoelbakken zijn (meestal) gemaakt van hout, dus is het belangrijk dat je ‘m hetzelfde behandelt als andere houtproducten. Hoewel we bij Heemskerk voor het maken van sjoelbakken het meest geschikte hout uitkiezen zal het altijd werken, dat wil zeggen dat het uitzet en krimpt bij temperatuur wisselingen.
Berg je sjoelbak dan ook op, op een plek die niet te warm of te koud is, of waar de temperatuur vaak verandert. Hiermee voorkom je dat de sjoelbak krom trekt.
Staand neerzetten
Een andere manier om het kromtrekken van je sjoelbak tegen te gaan is door de bak staand neer te zetten, met de kant waar de sjoelschijven zitten naar beneden.
Hoe maak je een sjoelbak glad?
Wanneer je een nieuwe Heemskerk sjoelbak koopt, zal het waarschijnlijk zo zijn dat ‘ie niet zo glad is als je gewend was bij de oude. Dat klopt. Over je oude sjoelbak zijn al jaren sjoelstenen gegleden, wat het speelveld als het ware heeft gepolijst. Als je dus meer speelt zal de nieuwe sjoelbak vanzelf gladder worden. Als het speelveld van je sjoelbak na verloop van tijd toch weer wat stroever wordt, zijn er meerdere manieren waarop je ‘m weer glad maakt:
- Aardappelzetmeel of Heemskerk Sjoelpoeder. Voor het dagelijkse onderhoud is dit de beste oplossing. Niet teveel strooien, want dan vliegen de stenen de bak uit.
- Heel licht opschuren met een kleine hoeveelheid meubelspray. Dit advies hebben wij in overleg met de sjoelverenigingen herzien. Schuur uitsluitend heel licht en met fijn schuurpapier, in de lengterichting van de baan, en gebruik daarna zuinig meubelspray. Te veel spray maakt het speelveld vet en dan gaan de stenen juist plakken.
Neem de sjoelbak af met vochtige doek en maak ‘m goed droog. Strooi daarna een klein beetje poeder over het speelveld en laat een paar sjoelschijven door de sjoelbak glijden. Na een paar keer speelt je sjoelbak weer als nieuw. Loopt de baan na het poederen nog steeds stroef, dan is heel licht opschuren met een beetje meubelspray de volgende stap. Werk rustig en met beleid: je haalt hooguit de ruwe toplaag weg, je schuurt niet het speelveld eraf. In de Sjoel Accessoires Kit Pro zit alles wat je hiervoor nodig hebt, inclusief het stappenplan.
Hoe lang duurt het voor een nieuwe sjoelbak is ingespeeld?
Reken op zo’n twintig tot dertig beurten voordat een nieuwe sjoelbak echt op snelheid is. In die eerste sjoelavonden polijsten de schijven het speelveld en wordt de baan vanzelf gladder. Grijp in die periode nog niet naar schuurpapier of meubelspray. Laat de bak eerst zijn werk doen en gebruik hooguit een klein beetje sjoelpoeder of aardappelzetmeel. Voelt de baan na dertig beurten nog steeds stroef, dan pas is het zinvol om hem glad te maken zoals hierboven beschreven.
Hoe vaak moet je een sjoelbak onderhouden?
De frequentie hangt af van hoe intensief de sjoelbak gebruikt wordt. Maak daarbij onderscheid tussen schoonmaken en glad houden, want dat zijn twee verschillende dingen. Schoonmaken doe je na gebruik: stof en vuil van de baan vegen met een droge of licht vochtige doek. Dat kost een paar minuten en voorkomt dat vuil zich vastzet in de baan. Glad houden doe je met sjoelpoeder of aardappelzetmeel, en alleen wanneer de baan merkbaar stroever gaat lopen. Voor thuisgebruik betekent dat in de praktijk: afvegen na een sjoelavond, en een keer sjoelpoeder wanneer de stenen niet meer soepel doorlopen. In de horeca, op recreatieparken en in verzorgingshuizen, waar een sjoelbak dagelijks gebruikt wordt, is wekelijks afnemen verstandig en zul je vaker moeten poederen. Ga af op de baan zelf en niet op de kalender. Blijven de stenen halverwege steken of voelt het speelveld ruw aan, dan is het tijd. Loopt alles soepel, dan hoef je niets te doen. Meer onderhoud dan nodig is werkt bij een sjoelbak juist averechts.
Wat moet je absoluut niet gebruiken voor het onderhoud van een sjoelbak?
- Gebruik geen vogelzaad of peperkorrels. Ook deze tips lees je nog wel eens op andere plaatsen, maar niet doen! Het zorgt wel voor een laagje tussen de bak en de schijven, waardoor de stenen beter glijden, maar het nadeel is dat het speelveld van de sjoelbak dan wegslijt.
- Gebruik geen bijenwas. Op websites die niet elke dag met sjoelen bezig zijn wordt ook wel eens bijenwas geadviseerd. Doe dit niet! Waarom niet, in eerste instantie kan het vanaf de fabriek worden gedaan, maar als je het daarna nog doet, komt de bijenwas vanaf het speelveld op de sjoelschijven en worden deze vettig, en dat bevordert het glijden juist niet.
Heemskerk staat in bijzonder nauw contact met de Algemene Nederlandse Sjoelbond en met de aangesloten sjoelverenigingen. De bovenstaande middelen worden vanuit die hoek nadrukkelijk afgeraden. Het advies over meubelspray is in overleg met de sjoelverenigingen wel herzien: heel licht opschuren in combinatie met een kleine hoeveelheid meubelspray werkt in de praktijk goed. Hoe je dat aanpakt lees je hierboven bij het glad maken van je sjoelbak.
Bij Heemskerk nemen we het onderhoud van sjoelbakken uiterst serieus. We zien online nog te vaak adviezen voorbijkomen die de kwaliteit van een bak juist verslechteren. Omdat wij dagelijks met sjoelen bezig zijn en nauw samenwerken met de Algemene Nederlandse Sjoelbond, weten we precies wat wél en niet werkt voor duurzaam speelplezier. Die samenwerking zorgt er ook voor dat onze Heemskerk HS-50 sjoelbak officieel is goedgekeurd voor wedstrijden en dat onze sjoelschijven voldoen aan alle richtlijnen die binnen de Nederlandse sjoelsport worden gehanteerd. Je mag er dus vanuit gaan dat onze tips gebaseerd zijn op ervaring, vakkennis en de kwaliteitsnormen die bij professioneel sjoelen gelden.
Hoe herken je slijtage aan een sjoelbak?
Slijtage herken je aan een doffe, ruwe of ongelijkmatige baan, waardoor de sjoelschijven minder goed glijden. Ook krasjes, verkleuring, of kleine scheurtjes in het hout zijn tekenen van veroudering. Bij oudere sjoelbakken kunnen de poortjes losser zitten of het hout kromtrekken, wat het spel beïnvloedt.
Welke fout(en) maken mensen vaak bij het onderhoud?
Een veelgemaakte fout is het gebruik van water of agressieve schoonmaakmiddelen, wat het hout kan aantasten. Ook vergeten veel mensen om de sjoelbak regelmatig te behandelen met een droge doek, waardoor het speelvlak stroef wordt. Daarnaast wordt het opbergen op een vochtige plek vaak onderschat: dat kan leiden tot kromtrekken of schimmelvorming.
Wat doet vocht met een sjoelbak?
We weten allemaal wat er gebeurt als hout met vocht in aanraking komt. Het hout zal bol gaan staan en kromtrekken. Dat geldt ook voor sjoelbakken. Zet de sjoelbak dus niet neer in een ruimte waar het vochtig kan worden, zoals in de schuur.
Om je sjoelbak nog meer te beschermen kun je ‘m ook opbergen in een speciale sjoelbakhoes. Zo bescherm je de sjoelbak tegen vuil, stof en licht en blijft hij lang mooi.
Wat moet je niet doen? De sjoelbak schoonmaken met een schoonmaakmiddel.
Producten voor sjoelbak onderhoud
Hoe kan ik mijn sjoelstenen schoonmaken?
Sjoelstenen kunnen na veelvuldig gebruik wat vies of vettig worden. Het gebruik van meubelwax op de sjoelbak, zoals sommige websites adviseren, is een slechte tip. Dit maakt de schijven juist vettiger en belemmert het glijden.
Hier zijn een paar stappen om ze op de juiste manier schoon te maken:
- Droog afvegen: Begin met het droog afvegen van de stenen met een zachte doek om stof en los vuil te verwijderen.
- Licht opschuren: Als de stenen nog steeds vies of kleverig aanvoelen, kun je ze heel licht opschuren met zeer fijn schuurpapier. Doe dit voorzichtig en gelijkmatig om te voorkomen dat de stenen ongelijk worden of te veel slijten.
- Aardappelzetmeel: Sjoelpoeder of aardappelzetmeel kan helpen om de stenen minder vet te maken en de glij-eigenschappen te verbeteren. Breng een dun laagje aan op de stenen en wrijf het in met een zachte doek.
Om je verder een idee te geven: bij officiële sjoelwedstrijden worden de stenen elke 10 wedstrijden vervangen.
Hoeveel stenen heeft een sjoelbak?
Dan een vraag die veel mensen bezighoudt. Hoeveel stenen heeft een sjoelbak nu eigenlijk? Het antwoord is simpel, een sjoelbak heeft 30 stenen.
Wat heeft dit eigenlijk met onderhoud te maken? Alles. Iedereen die op zoek is naar het antwoord op deze vraag, wil weten of de set helemaal compleet is. En wat moet je doen als je sjoelbak er een paar mist? Dan kun je hier losse sjoelstenen kopen. Onze sjoelstenen zijn holgedraaid, waardoor ze beter glijden.
Je kunt de stenen dus los kopen, maar ook per hele doos met daarin 30 sjoelschijven.
Onderdelen voor een sjoelbak
Een sjoelbak wordt geleverd met een aantal onderdelen en accessoires die niet vast aan de bak zitten. En die kunnen door verlies of een andere reden toe zijn aan vervanging. Maar het kan ook zijn dat je geen lege sjoelscore formulieren meer hebt.
Ook hebben we afdekplankjes om de sjoelstenen tijdens het opbergen op hun plek te houden, of een tussenschot om voor de poortjes van de sjoelbak te zetten, zodat ze stenen er niet uit kunnen glijden.